آنچه در این پُست میخوانید:
فواید، موارد و مراحل طرح درس روزانه چیست؟ گاهی در روند آموزش و کلاس، مطالب، تکراری بیان میشود؛ یا به دلیل کمبود وقت، مطالب ضروری ناگفته میماند. بنابراین معلم برای جلوگیری از این معضل، قبل از شروع کلاس یک طرح درس تنظیم میکند.
درمورد اینکه به طور کل طرح درس روزانه چیست؟ باید گفت به برنامهای گفته میشود که برای یک روز یا یک جلسه درسی دانشآموزان طرحریزی شده و به صورت جزئی تدوین میشود. همان برنامه یا چهارچوب منظم و نقشه راهی که به صورت سازماندهی شده، معلم برای کلاس خود تنظیم میکند تا فرایند آموزش به صورت هدفمند انجام شود. وقتی این برنامهریزیها روی کاغذ نوشته شود به آن طرح درس میگویند.
اهمیت برنامهریزی برای پیشبرد هر کاری به بهترین نحو ممکن بر هیچکس پوشیده نیست. فواید طرح درس روزانه از این امر مستثنا نیست و از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. امر خطیر آموزش دانشآموزان که آیندهسازان کشور هستند بدون برنامهریزی درسی ناممکن است که ما به فواید مهم آن میپردازیم:
برای طرح درس معلم ناگزیر است یک سری موارد را رعایت کند تا بتواند یک تدریس بینقص ارائه دهد. از جمله:
رعایت مراحل و نکات زیر برای تدوین یک طرح درس خوب لازم و ضروری است:
انتخاب عنوان مناسب و دقیق، نشاندهنده تسلط، تجزیه و تحلیل مناسب معلم است و انتخاب یک عنوان مناسب اولین قدم برای یک تدریس عالی است.
گام بعدی و البته مهم پس از انتخاب موضوع، این است که باید عناوین فرعی همراه با ترتیب و توالی مشخص شوند. عناوین فرعی راهنمای اصلی برای نگارش هدفهای جزئی است؛ و براساس هر عنوان فرعی میتوان یک هدف جزئی نوشت.
هر جلسه تدریس باید یک هدف کلی داشته باشد. لازمه هدف کلی یک دوره آموزشی داشتن اهداف کلی جلسات تدریس است. نوشتن هدف کلی هر جلسه تدریس، باید به هدف کلی دوره آموزشی منجر شود. در واقع همهچیز باید هدفمند طی شود.
در ابتدا باید براساس هر موضوع فرعی یک هدف جزئی نوشته شود. مجموع اهداف ریز و جزئی، تشکیل دهنده هدف کلی درس است، بنابراین از اهمیت زیادی برخوردار است.
باید در تنظیم اهداف جزئی دقت داشت زیرا دقت در نوشتن اهداف جزئی و رعایت درست توالی آن، میتواند موجب نظم بیشتر فعالیتهای آموزشی شود و در آخر، تحقق هدف کلی را تضمین کند.
گام بعدی پس از نوشتن هدفهای جزئی، این است که هدفهای جزئی باید تبدیل به هدفهای رفتاری شود. هدفهای رفتاری هر جلسه تدریس باید با توجه به تمام جوانب، متناسب با سطوح مختلف حیطههای یادگیری تنظیم شود. سپس از آسان به مشکل و یا به صورت پیش نیاز و پس نیاز مرتب شود.
گام بعدی این است که رفتار ورودی دانش آموزان یا پیش نیازهای تحقق هدفهای رفتاری باید مشخص شوند.
ارزشیابی تشخیصی کمک میکند که معلم اطلاعات پیش نیاز یا رفتار ورودی دانش آموزان را تشخیص دهد. و این بستگی به تخصص و مهارت معلم دارد که باید ابتدا رفتار ورودی را پیشبینی کند و سپس براساس دانش پیش نیاز درس مورد تدریس، سوالاتی طرح کند.
سپس سؤالهای طرح شده باید در ستون ارزشیابی طرح درس نوشته شود. این سؤالها قبل از تدریس باید از دانشآموزان پرسیده شود، تا وجود یا عدم وجود پیش نیاز مشخص شود. در صورت عدم تسلط دانش آموزان بر پیش نیاز درسی که میخواهد تدریس شود، حتماً باید رفتار ورودی اصلاح شود.
تنظیم نحوهی ارائه محتوا به ترتیب اهمیت به چند مرحله به شرح زیر تقسیم میشود:
مرحله ی آمادگی خود، شامل قسمتهای زیر می باشد:
آمادگی داشتن، لازمه انجام هر کاری است؛ که تدریس هم از این قاعده مستثنی نیست.
پیشبینی معلم درمورد اینکه میخواهد در کلاس چه فعالیتی انجام دهد یا اینکه چگونه میخواهد کلاس را شروع کند؛ ایجاد انگیزه در بچهها از اول تا آخر کلاس و نهایتا اینکه چگونه میخواهد کلاس را تمام کند، از موارد آمادگی معلم است.
در شروع کلاس، معلم وظیفه دارد توجه دانشآموزان را به طور جدی متوجه کلاس کند؛ چون اگر دانشآموز حواسش به کلاس نباشد هیچکدام از اهداف تدریس محقق نمیشود. برای تحقق این امر شاید لازم باشد معلم وسائل مورد نیاز را تهیه کند.
معلم پس از جلب توجه دانش آموزان و ایجاد آمادگی در آنها، باید موضوع و هدفهای درس را متناسب با ساختار شناختی دانشآموزان با زبان ساده، روشن و واضح معرفی کند.
ارائه درس قسمت اصلی کار تدریس محسوب میشود. در این مرحله، محتوای مورد آموزش باید دقیقاً مشخص شود. از روشهایی چون سخنرانی، بحث گروهی، نمایش تصاویر، پرسش و پاسخ و … استفاده شود.
شروع ارائه محتوا خیلی مهم است. مثلا باید در دانشآموز ایجاد انگیزه کند و توجه و علاقه او را برانگیزد.
روند کلاس باید زمینهی بحث و گفتگو را در کلاس درس فراهم کند.
سؤالاتی که از دانشآموزان پرسیده میشود باید سبب شناخت بهتر و ایجاد قدرت تجزیه و تحلیل، ترکیب، ارزیابی، نتیجهگیری و تعمیم در دانش آموزان شود.
در ارائه محتوا این موارد باید رعایت شود:
خلاصه دروس به صورت جمع بندی و نتیجهگیری از مباحث درس داده شده، باعث تثبیت مطالب ارائه شده در ذهن دانش آموزان میشود. بهتر است خلاصه و نتیجه گیری توسط خود دانش آموزان انجام گیرد و معلم در آخر اظهار نظر نهایی را انجام دهد.
بعد از جمع بندی و نتیجه گیری در ارائه محتوا، لازم است معلم از چگونگی تحقق اهداف، آگاه شود. البته این امر در طول ارائه محتوا هم محقق میشود ولی باز نیاز است معلم پس از پایان ارائه محتوا، برای آنکه ببیند آنچه مدنظرش بوده محقق شده یا خیر، و میزان یادگیری دانشآموزان را به طور دقیق محک بزند، همچنین برای فهمیدن مؤثر بودن روش تدریسش، یک ارزشیابی به عمل آورد.
سؤالهای مرحلهی ارزشیابی به صورت متعادل ۱۰ دقیقه طول میکشد و باید بر اساس هدفهای رفتاری درس طرح شود.
این امر برای تقویت موارد آموخته شده توسط دانشآموز انجام میگیرد. معلم در این مرحله فعالیت و تکالیف خارج از درس که با درس مرتبط هست را برای دانشآموز تعیین میکند.
منابع مطالعه یا فعالیت میتواند: کتاب، مقالات جدید، فیلم و … باشد که به دانش آموزان علاقمند این فرصت را می دهد تا اطلاعات خود را در زمینه آنچه فراگرفتهاند تکمیل کنند.
ما در این مقاله سعی کردیم به موارد مهم از طرح درس روزانه بپردازیم و کلیات طرحی که نیاز است یک معلم، کلاس خود را بر اساس آن سازماندهی کند، بیان کنیم. اگر سوالی در رابطه با این که طرح درس روزانه چیست؟ دارید در قسمت کامنتها بپرسید و همچنین خوشحال میشویم نظر و پیشنهادات خود را با ما و دیگر دوستان به اشتراک بگذارید.
قبول سفارش تایپ و طراحی و تستی کردن سوالات خرداد ماه در پلتفورم آزمون آنلاین…
✨ نکته سردبیر:سفارش اینفوگرافیک برای جشنواره پرسش مهر ۱۴۰۴ با رویکرد «دادهنگاشت» میتواند تفاوت بزرگی…
✨ نکته سردبیر:قبول سفارش نوشتن داستان کوتاه برای «پرسش مهر» با محور «صرفهجویی» میتواند هم…
✨ نکته سردبیر:اگر همیشه شنیدهاید که دانلود کتاب از آمازون «دشوار، پرریسک یا غیرقابلدسترسی» است،…
✨ نکته سردبیر:اگر تا حالا فکر کردهاید «چطور ممکن است دانلود کتاب از آمازون را…
رتبه بندی معلمان مراحل نهایی خود را طی می کند و نتایجی که به معلمان…